Tevbe Sûresi 19. Âyet

Elmalılı Tefsiri

اَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَآجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ Hacı sakalığnı ve Mescidi haram imaretini ya’ni Kâ’benin miftahdarlığı, techiz ve tezyini gibi umranına müteallık hizmetleri كَمَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَجَاهَدَ فٖى سَبٖيلِ اللّٰهِ Allaha ve son güne iyman edib fîsebilillâh cihad eden kimse gibi mi yaptınız? Bunun yaptığı amele mi benzettiniz -iyman ve cihaddan kat’ı nazarla mücerred sikayet ve ımaret fazılette ve uluvvi derecede iyman ve cihada kıyas olunur mu? İymanı olub olmamak ve fîsebilillâh cihadda bulunub bulunmamak haysiyyetlerinden kat’ı nazarla mücerred sikayet ve ımaret ile iştigal edenlerin yaptıkları o sikayet ve ımaret velevse Mescidi haramda olsun Allaha ve Âhırete iyman ile fîsebilillâh cihad edenlerin yaptıkları işe ve te’min ettikleri sikayet ve ımarete nasıl benzetilebilir? لَايَسْتَوُنَ عِنْدَ اللّٰهِ bunlar Allah ındinde müsavi olmazlar, nefsel’emirde müsavat kabul etmezler.- Bir kerre ânifen geçtiği üzere iymansızlıkla yapılan sikayet ve ımaret hiçtir. İymana mukarin olduğu surette ise huccaca su vermek ve bizzat Kâ’benin umranına hizmet eylemek dahi gerçi nefsel’emirde hayırlı olan ve ındallah bir fazıleti bulunan amellerdendir, fakat ne de olsa fîsebilillâh cihâd eden mü’minlerin ameline, iyman ve cihadına müsavi olamazlar. Aralarında o kadar büyük bir fark vardır ki onun buna teşbihi bile caiz değildir. Müşriklerin yaptığı gibi iymansız sikayet ve ımareti iyman ve cihada tafdıl etmek veya müsavi tutmak şöyle dursun iyman ile olan cihadsız sikayet ve ımareti mü’minin cihadına ve bâhusus iyman ve cihad ile yapılan sikayet ve ımarete müsavi tutmak bile bir zulüm, bir haksızlık olur وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظَّالِمٖينَ ve Allah zalim olan kavme hidayet etmezz alimler güruhunu doğru yola çıkarmaz: Raciha mercuhu terciha muvaffak kılmaz. Zalimlere uyanlar ve katılanlar da onlara mülhak olur. Hidayete irmek doğrudan doğru naili merâm olmak için zulümden ve zalimlerden ictinab eylemek ve Allaha ve son güne iyman ederek Allahdan başka hiç bir şeyden korkmaz bir kalb ile Allah yolunda, dini hak uğrunda bütün cehdini sarfedib o müşrikler, kâfirler, zâlimlerden ictinab eylemek ve Allaha ve son güne iyman ederek Allahdan başka hiç bir şeyden korkmaz bir kalb ile Allah yolunda, dini hak uğrunda bütün cehdini sarfedib o müşrikler, kâfirler, zâlimlerle bihakkın uğraşmak, çalışmak lâzımdır ki zulüm ve hıyanet korkuları bertaraf edilsin de bütün Allah mescidleri ma’mur, adl-ü hak ve rahmet-ü rıdvan kapıları açık olsun.

Sakın bu nefyi teşbih ve ademi müsavattan sikayet ve maretin cihaddan efdaliyyeti gibi bir ma’nâ anlaşılmasın