Enfâl Sûresi 66. Âyet
Medine · Cüz 10 · Sayfa 185
ٱلۡـَٰٔنَ خَفَّفَ ٱللَّهُ عَنكُمۡ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمۡ ضَعۡفࣰاۚ فَإِن يَكُن مِّنكُم مِّاْئَةࣱ صَابِرَةࣱ يَغۡلِبُواْ مِاْئَتَيۡنِۚ وَإِن يَكُن مِّنكُمۡ أَلۡفࣱ يَغۡلِبُوٓاْ أَلۡفَيۡنِ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِينَ ٦٦
Şimdi Allah sizden yükü hafifletti ve sizde bir zaaf olduğunu bildi. O halde sizden sabredecek yüz kişi olursa ikiyüz düşmana galip gelirler, sizden bin kişi olursa Allah’ın izniyle ikibin düşmana galip gelirler. Allah sabredenlerle beraberdir
Elmalılı Hamdi Yazır meali
Elmalılı Tefsiri
اَلْئٰنَ خَفَّفَ اللّٰهُ عَنْكُمْ Şimdi Allah sizden o teklifi çok hafifletti وَعَلِمَ اَنَّ فٖيكُمْ ضَعْفًا ve filvaki’ sizde bir za’f olduğunu bildi -ya’ni kudreti harbiyye noktai nazarından içinizde bedenen veya sabr-ü basıretce bir za’fı olanlar bulunduğu ve binaenaleyh o derece sabr-ü tahammül teklifinin bundan böyle umum için muvafık olmadığı tahakkuk etti. Gerçi böyle olacağını Allah tealâ ezelde bilirdi. Fakat zamanı vukuu şimdi geldi ve bilfiil mütehakkık bulunduğu ma’lûm oldu, Müslimanlar tekessür ettikçe içlerinde zaıyf olanlar da bulunduğundan ba’dema sadıkînde olduğu gibi birin ona kadar sabredib firar etmemesi ve ederse «فَقَدْ بَآءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللّٰهِ وَمَاْوٰيهُ جَهَنَّمُ» olacağı hakkındaki hukmi ilâhî tahfif olunmuştur. Binaenaleyh فَاِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صَابِرَةٌ ba’dema sizden yüz aded sabırlı olursa يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ iki yüze galebe ederler وَاِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ اَلْفٌ يَغْلِبُوٓا اَلْفَيْنِ بِاِذْنِ اللّٰهِ ve sizden bin -sabırlıo lursa iki bine Allahın izniyle galebe ederler. وَاللّٰهُ مَعَ الصَّابِرٖينَ ve Allah sabredenlerle beraberdir. -Allahın nusratı için her halde sabır, şartı a’zamdır. Şu halde bundan böyle bire iki nisbetinden fazla da sabredemiyenler firarî addolunmazlar. Fakat silâh ve mühimmatı bulunduğu halde ikiden yüz çevirib kaçanlar «فَقَدْ بَآءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللّٰهِ وَمَاْوٰيهُ جَهَنَّمُ» hukmüne müstehık firarî olurlar. Ve bunda asgarî cüz’i tam, yüz kişilik bir bölük olarak mu’teberdir. Bundan anlaşılır ki bu tahfif birin ona veya daha ziyadesine galebesi imkânını selb değil, ikiden fazlaya karşı sabr, ile harbın vücubunu veya mendubiyyetini nasıhtir. Binaenaleyh müslimanlar iki kattan fazla bir düşmana karşı harbi kabul etmemekten dolayı âsim olmazlar. Umumî istitaat mes’elesinde esas ikiye birdir. Maamafih sonradan da tarihi islâm biiznillâh birin on misline veya daha ziyâdesine galebesini gösteren nice misallerle meşmundur. Velhasıl nusratı ilâhiyye, iyman, hazırlık ve sabra göre mev’uddur. Harbin netâicine gelelim: