Enfâl Sûresi 67. Âyet

Elmalılı Tefsiri

مَاكَانَ لِنَبِىٍّ اَنْ يَكُونَ لَهُٓ اَسْرٰى حَتّٰى يُثْخِنَ فِى الْاَرْضِ Hiç bir Peygamber için Arzda ishan edinciye kadar esirleri olmak doğru değildir. -

اِثْخَانٌ= İSHAN aslında kalınlık demek olan sihan ve sehânetten kalınlaştırmak demektir, Sıklet de sehanetin lâzımı olmak ı’tibariyle «falanı marazı veya cerîhası ağırlaştırdı; yerinden kımıldatmaz etti» ma’nâsına «اَثْخَنَهُ الْمَرَضُ اَوِ الْجَرَحُ» denilir. Sonra bu ma’nâdan ahzile harbde düşmanın esaslı kuvvatlerini iyiden iyiye vurarak ordusunu derin ve geniş bir surette cerahadar edib kımıldanamıyacak bir hale koyacak derecede kat’ıyyen mağlûb etmeğe dahi ishan ta’bir olunur. Binaenaleyh âyetin ma’nâsı şu olur: Hiç bir Peygamber için bulunduğu Arzda küfrü makhur ve islâmı ı’zaz edecek surette ehli küfre kat’ıyyen galebe ile hak kuvvetinin istilâ ve istikrarını te’min ve yaptığı harbde Allah düşmanlarını iyice kırıb kuvvetlerini kat’edinciye kadar esirleri bulunması, ya’ni askerinin esir tutmakla iştigal etmesi doğru ve meşru’ bir hareket değildir. İshan nasıl olduktan sonradır ki esir almak meşru’ olabilir. «حَتّٰىٓ اِذَآ اَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَاِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَاِمَّا فِدَآءً» Sûrei «Muhammed» e bak.

Öyle yapmakla تُرٖيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا Siz, Dünya arazını murade diyorsunuz -içinizde ishandan evvel esir tutmağa bakanlar, onun fidyesinden intifa’ etmek, gelib geçici bir Dünya mali ele geçirmek gibi Dünyevî bir maksad gözetirler. وَاللّٰهُ يُرٖيدُ الْاٰخِرَةَ Allah ise Âhıreti murâd ediyor.- Küfrün makhur olub dinin ızzet bulmasını ve bu sayede Âhıretinizin selâmet olmasını ve binaenaleyh sevab ve selâmeti uhreviyyeyi murad etmenizi emrediyor. Şu halde ishandan evvel esir almak istiyenler Allah tealânın iradei emriyyesine, ya’ni rızasına muhalefet etmiş olurlar. وَاللّٰهُ عَزٖيزٌ حَكٖيمٌ Halbuki Allah bir azîz, hakîmdir -emr-ü iradesine muhalefet etmenin sonu tehlükelidir. Emrinde mutlak bir hikmet vardır. Bunun için öyle tam bir ishan hasıl olmadan esir almak istemeniz Âhıretiniz için tehlükeden sâlim değildir.