A'râf Sûresi 168. Âyet

Elmalılı Tefsiri

وَقَطَّعْنَاهُمْ فِى الْاَرْضِ اُمَمًا ve onları, o kavmi Musâyı yer yüzünde parça parça ettik, bir çok ümmetlere ayırdıke vvel on iki ümmet halinde esbata taktı’ ve tefrikleri risaleti Musâ tahtında vahdeti kavmiyyelerini bozmıyan bir teşkilât ve mukaddimei kemalleri olan bir ni’met idi. Bu def’a o sui azâbdan başlayan bu ikinci taktı’ ve tefrık ise şevketlerine hatime çeken ve tetimmei idbarları olan bir nikmet oldu. Arzın her tarafına perişan bir surette dağıldılar ve artık bir şevket toplıyamaz oldular. Bu dağılan fırkaların مِنْهُمُ الصَّالِحُونَ içlerinden ba’zıları ehli salâh -Medinede iyman edenler gibi balâda geçen «اُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُونَ» siyretinde iyiler وَمِنْهُمْ دُونَ ذٰلِكَ ba’zıları da anın dununda idi.- Salâhın mâdununda salâha karib mertebeden tut da kademe kademe muhtelif derekelere kadar inmiş kimselerdi. Demek ki Beni İsraîlin devletleri tarumar olub böyle dağ ılmaları içlerinde iyiler hiç bulunmadığından değil, kötülerin kesretinden ve hey’eti umumiyyesi kötüler elinde bulunub fısk-u zulmü temsil etmesinden idi. Bunun için parçalandıkları zaman salihleri de vardı aşağılıkları da وَبَلَوْنَاهُمْ بِالْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئاَتِ ve biz bunları bu muhtelif fırkaları hem hasenât -sıhhat ve servet-ü refahh em de bunların zıddı seyyiât ile imtihan ettik -Mescuslar, Romalılar gibi muhelif ekvam elinde ıbret alacak bir çok acı tecribeler gösterdi ki لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ rücu’ edelerk üfr-ü ma’sıyetten tevbe edib hakka döneler, salâha yüz tutalar. Fakat içlerinden ba’zı salâha dönenler olduysa da diğerleri dönmediler. Asrı Muhammedîden evvel böyle idiler.