Nisâ Sûresi 7. Âyet

Elmalılı Tefsiri

لِلرِّجَالِ نَصٖيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْاَقْرَبُونَ erkeklerin ebeveyninin ve yakın akribalarının bıraktıkları terikeden nasıbleri وَلِلنِّسَآءِ نَصٖيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْاَقْرَبُونَ kadınların da ebeveyninin ve akribasının bıraktıkları terikeden nasıbleri vardır. مِمَّا قَلَّ مِنْهُ اَوْ كَثُرَ azından da vardır çoğundan da. Bu nasıbler نَصٖيبًا مَفْرُوضًا mefhuz ya’ni min tarafillâh farz-u takdir olunmuş, maktuan ve kat’iyyen vacib bir nasıb ve hisse olarak sabittirler.» -Rivayet olunuyor ki devri cahiliyyede Arablar «mızraklarile çarpışmıyan ve yurdunu müdafaa etmiyen varis olamaz» derler ve binaenaleyh kadınları ve gerek erkek, gerek dişi çocukları vâris tanımazlarmış. Ensardan Evs ibni Sabit radıyallahü anh vefat etmiş, zevcesi «اُمُّ كَحْلَه» ile üç kızı kalmıştı, vasıyleri olan amuca zadelerinden Süveyd ve urfuta yahud Katade ve Arfece namında iki adam gelmişler âdeti cahiliyye üzere müteveffanın mirasını kendilerine almışlar zevcesine ve kızlarına hiç bir şey vermemişler, binaenaleyh kadın Ümmi Kâhle Resulullaha şikâyet etmiş, Aleyhissalâtü vesselâm «haydi evine git bakayım Allah ne ihdas edecek buyurmuş idi ki işte bu âyet bunun üzerine nâzil oldu bu âyet mirasın yalnız ricale mahsus olmayıb valideynin ve bütün akribanın terikesinden bütün rical ve nisanın kurbi karabetlerine göre bir hakkı veraseti sabit bulunduğunu sureti umumiyyede iş’ar etmiş ve binaenaleyh bundan gerek asabat ve gerek zevil’erham hepsinin varis olabileceği anlaşılmış olmakla beraber bunda henüz nasıbi mefruzun mıkdarı beyan olunmamış, bu cihet mücmel kalmış idi, bunun üzerine Resulullah vasıylere haber gönderib «Evs»in malından hiç bir şey’e yaklaşmayınız» buyurdu. Ba’dehu «يُوصٖيكُمُ اللّٰهُ فٖٓى اَوْلَادِكُمْ» nâzil oldu. Zevc ve zevcenin sümün hissesini vermelerini ve kızların hisselerini de tutmalarını emretti, sonradan kızların nasıblerini de veçhile bu hâdise ahkâmı mirasın ilk sebebi nüzulü olmuş ve bununla bu babdaki ahkâm ve âdâtı sabıka nesholunub pek esaslı bir inkılâb husule gelmiş ve fakat bu ahkâm bir daf’ada nâzil olmayıb evvelâ icmal saniyen tafsıl ile bir tedric ta’kib ta’kib etmiştir ki bu gibi tedriclerin itkan ve ihzar noktai nazarından ruhlar üzerinde pek büyük netaici terbiyeviyyesi vardır. Bu cümleden olmak üzere varis olmıyan akrıba dahi bulunabileceğine işaretle evvelâ şöyle bir edebi dinî telkin olunuyor.