Kasas Sûresi 88. Âyet

Elmalılı Tefsiri

وَلَا تَدْعُ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ Allahın yanında diğer bir ilâha çağırma لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ başka ilâh yok ancak o كُلُّ شَىْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهُ onun yüzünden başka her şey helâkte - ya’ni onun zatından başka her şey, her mevcud haddi zatında ma’dum demektir. Çünkü ondan mâsivasının vücudu zatî değil, vacib tealâya müstenid olduğundan her an kabili adem ve fenaya müheyya olmakla haddi zatında yok demektir veya yok olacaktır. Ancak o, zatında hayy-ü kayyum, vacibülvücuddur. Çoğunun ıhtiyar ettiği ma’nâ budur. Diğer bir ma’nâya göre: Vech, kasd ve teveccüh olunan cihet ma’nâsına olarak onun yüzünden, ya’ni onun rızası kasd olunan cihetten maada her şey helâltedir demek olur ki Âhıret naîminin fânî olmadığını anlatır. Bir de her şey’in Allaha muzaf olan vechi, ılmi ilâhîdeki sureti hakıkıyyesi demek olur ki her şey’in Allaha rücuu bununladır. لَهُ الْحُكْمُ huküm onun - başkasının değil, ondan başka hukm-ü hukûmet, teşri’ ve taknîn yapmağa kalkışanların hepsinin hukmü bozulur ancak onunki bozulmaz وَاِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ve hep ona irca’ olunacaksınız - hepiniz ölümünüzden sonra onun huzuruna götürülecek muhakeme olunacak, ona göre cezanız, mükâfatınız ne ise alacaksınız. İşte bütün kıssaların âhiri işbu «وَاِلَيْهِ تُرْجَعُونَ» hukmüdür. Kimin haddinedir ki bu hukme boyun eğmesin.