Kasas Sûresi 38. Âyet

Elmalılı Tefsiri

وَقَالَ فِرْعَوْنُ Firavn ise - bak ne zalim, cem’ıyyetini toplayıp da - dedi ki يَآ اَيُّهَا الْمَلَُا ey millet: ey şu gözler dolduran cemaat مَاعَلِمْتُ لَكُمْ مِنْ اِلٰهٍ غَيْرٖى ben sizin için benden başka bir ilâh bilmiyorum - pek a’lâ bilir ki şu halkı yaradan kendisi değildir, kendisini de bir yaradan vardır. Lâkin ülûhiyyet yalnız onun hakkı olduğunu tanımıyor, halk ve ülûhiyyet yalnız mefhumlarına haksızlık ediyor, hukuk ve teşrı’ kendi vaz-u iradesinden ibaret imiş, ne irade ederse olurmuş, hukm-ü hukûmetini nakzedebilecek mâfevk bir kuvvet yokmuş gibi gösteriyor, binaenaleyh nâs onun hukûmetine itaatten başka bir şey tanımasın, hep onu sevsin hep ondan korksun, hep ona kul olsun, ona tapsın istiyor, hem ma’budluk iddia ediyor hem sizin için benden başka bir ilâh bilmiyorum diyor, ilk önce yoktur demiyor, bilmiyorum diye insaflı görünmek istiyor ve Göklerin Yerin rabbı gûya Semayı rasad etmekle görünmesi lâzım gelen bir cisim ve cismanî imiş gibi tevehhüm ettirerek halka karşı ılm-ü fen yolundan bir desîse yapmak üzere de diyor ki: فَاَوْقِدْ لٖى يَا هَامَانُ عَلَى الطّٖينِ şimdi bir ocak yak benim için çamura da ya Hâman - tuğla pişir demeyip bu ta’biri kullanması kerpici tuğla yapmayı iptida Firavn düşünmüş olduğundan bu suretle san’ati ta’lim eylemiş deniliyor. فَاجْعَلْ لٖى صَرْحًا hemen bana bir kule yap - Semayı terassud edecek bir rasad kulesi bina et لَعَلّٖىٓ اَطَّلِعُ اِلٰٓى اِلٰهِ مُوسٰى belki çıkar Musânın ilâhına muttali’ olurum zannediyorum - ya’ni rabbül’âlemîn tarafından Peygamberlik da’vasında yalancı olduğunu zannediyor ise de her ihtimale karşı gûya ılm-ü fen dâiresinde bil’fiıl teharriyyat yaparak o yalanı meydana çıkaracak ve şayed onun ilâhını bulursa gûya onun da hakkından gelecek imiş gibi görünmek istiyor. Ba’zıları bunun sâde bir lâftan ıbaret kaldığını ve öyle bir kule ile göğe çıkmağa çalışmanın gayri ma’kul olduğunu söylemişler de diğer taraftan böyle bir kulenin yapılıp yıkıldığını nakl etmişlerdir.