İnşirâh Sûresi 8. Âyet
Mekke · Cüz 30 · Sayfa 596
Yöneliş
وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَٱرۡغَب ٨
Ancak Rabbine yönel
Elmalılı Hamdi Yazır meali
Anlamı
Ve yalnızca Rabbine yönel.
Bir nükte
Elmalılı bu sûreden üç kural çıkarır: İş daraldıkça genişler. Nimet, külfet ölçüsündedir. Bir işte hüküm, maksada göredir; Allah için çalışan Allah’a erer. Ona göre nimette takılıp kalmamalı, nimetten nimeti vereni görmelidir.
Düşün
Yaptığın bir işin niyetini bugün yeniden Allah’a bağla.
Bu sade açıklama Elmalılı tefsirine dayanır; henüz bir ilim ehli tarafından gözden geçirilmedi.
Elmalılı Tefsiri
وَاِلٰى رَبِّكَ – takdim kasr içindir. Ya’ni ve ancak rabbına فَارْغَبْ o halde rağbet et.- Her ne umarsan ondan um, undan berideki esbab-ü ılelde veya gayelerde tevakkuf edip kalma, başka maksada bağlanma da bütün mesâınde ancak ona teveccüh et, mütemâdiyen ona doğru yürü, ona doğrul, bütün lûtuf ve minnet onundur. Onun için sade ni’mete ve esere rağbet ile kalmamalı, ni’metten mün’ımi görüp hep ona doğru yürümeli, onun için çalışmalıdır. Gayei murad odur.
Bu Sûreden şu kaideler istihrac olunur «اِذَا ضَاقَ اْلَامْرُ اِتَّسَعَ» iş sıkıştığı zaman genişler ve «اَلْغُرْمُ بِالْغُنْمِ» Ni’met külfete göredir. Ta’biri âharle külfet ni’met ile mütenasibdir ve «اِنَّمَا الْاَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ» Bir işten maksad ne ise huküm ona göredir. Allah için çalışan Allaha irer.
Bu vechile bu iki Sûre bilhassa Resûlullahın hal-ü şanını anlatarak feyzınin daha ziyade neşr-ü ta’mimini ve binnetice ni’metten mün’ıme geçerek ancak Allaha rağbet etmesini ıhtar ettikten sonra ekmeli ferdin halinden nevin hâline ve mü’minlerin akıbetinin de güzelliğine geçilerek bu iki Sûrenin bir bağlanışı olmak ve hukmi Âhıret ile dînin sübutu takrir edilmek üzere Vettîni Sûresi gelecektir.