En'âm Sûresi 164. Âyet

Elmalılı Tefsiri

قُلْ de ki اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغٖى رَبًّا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَىْءٍ Allah her şeyin rabbı iken ben ondan başka bir rab mı istiyeceğim? وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ اِلَّا عَلَيْهَا halbuki herkes hiç bir şey kazanmaz ki mes’uliyyeti kendi üzerine olmasın وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى hem vebal yüklenen hiç bir nefis diğerinin vebalini çekmez, -Ya’ni ne günâh yapmakta, ne de cezasını çekmekte vekâlet, niyabet cereyan etmez. Herkes yaptığı günâhı kendi yapar ve cezasını kendi çeker. Binaenaleyh birinin diğerine sen şunu şöyle yap da günâhı, cezası yalnız benim boynuma olsun demesi yalandır. Günâhı yapan yaptığının cezasını çeker, öyle deyib yalan söyliyen, günâha teşvık eden de bu yalanının, bu teşvık ve iğfalinin bu fena teahhüdünün cezasını çeker. Başkasının vebalinin yüklenmeyi teahhüd eden bu yalancı müteahhid kendi teahhüdünün cezasını çekmekle diğerini kurtaramaz. Şurası aşikârdır ki böyle demek günahın faılinden başka kimseye zararı olmaz demek değildir. Ancak her fiil faıline nisbet olunur ve her günâhın alâkadar olanlara alâkaları nisbetinde taallûku bulunur demektir. ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ sonra -siz ne kadar ıhtilâf ederseniz edinizn ihayet hepinizin merciı’ rabbınızdır. Cümlenizin rabbınıza bir rücuu, bir dönümü olacaktır. O zaman فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فٖيهِ تَخْتَلِفُونَ o size ıhtilâf etmekte olduğunuz şeyleri haber verecektir.- O vakit akıbeti görecek, akı karayı seçecek, acıyı tatlıyı tatacaksınız. Binaeanelyh bugün Dünyâda her hangi bir işi yapacağınız zaman başka düşünceleri, muhtelif dinleri, mezhebleri arzuları bırakınız da yaptığınız yapacağınız fı’lin, sülûk edeceğiniz din-ü mezhebin ındallah ne olduğunu düşünerek ve bu son mes’uliyyeti hisab ederek samimî bir niyyet ve ıhlâs ile harek et ediniz