Âl-i İmrân Sûresi 169. Âyet

Elmalılı Tefsiri

لَاتَحْسَبَنَّ الَّذٖينَ الخ. İmam Ahmed ibni Hanbelin ve daha bir çoklarının ibni Abbas Hazretlerinden tahric ettikleri bir hadîsi şerifte Resulullah buyurmuştur ki «Uhud» de ihvanınız musab oldukta Allah tealâ onların ruhlarını yeşil kuşların cevflerine koydu ki Cennetin ırmaklarından sulanırlar, ve meyvelerinden yerler ve Arşın gölgesinde muallâk altın kandillere giderler, istirahat ederler. Vakta ki me’kel ve meşreblerinin hoşluğunu ve hâbgâhlarının hüsni letafetini tattılar, «nolaydı Allahın bize neler yaptığını ihvanımız bilselerdi de cihaddan çekinmeseler, harbden kocunmasalardı» dediler, Allah tealâ da «tarafınızdan ben onlara bunu tebliğ ederim» buyurdu ve bu âyetleri inzâl eyledi.» Tirmizînin tahsin ve Hâkim ile diğerlerinin tashıh ile Cabir ibni Abdillah Hazretlerinden tahric ettikleri bir hadîsi şerifte de şöyle rivayet edilmiştir: Cabir radıyallahü anh dedi ki «Resulullah sallallahü aleyhi ve sellem bana rast geldi» ya Cabir, seni münkesir görüyorum neye?» Dedi, ya Resulallah, dedim babam şehid oldu, iyal ve borc bıraktı, buyurdu ki «Allah tealâ ve babanı ne vechile kabul buyurdu sana tebşir edeyim mi?» Evet dedim, buyurdu ki «Allah tealâ hiç kimseye vera’i hicabdan başka bir vechile kelâm söylemedi. Babanı ise ihya etti de ona vicahen söyledi «ey kulum dile benden vereyim sana» dedi, o da «yarab bana hayat verirsin de senin yolunda ikinci def’a katledilirim» dedi, rabbı tealâ, «benden onlar bir daha dönmezler = اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُونَ» diye sebk etti buyurdu. O da «ya rab arkamdan tebliğ et» dedi, Allah tealâ da bu âyeti inzâl buyurdu. İkisinin de vukuu mümkin olduğu gibi bu, bir âyet, obiri, bir kaç âyet hakkında olduğu cihetle iki rivayet beyninde tenafi yoktur. Ve bu âyetlerin şühedai «Uhud» sebebiyle nâzil olduğu hakkında ahbar mütezafirdir. Netekim surei Bakaredeki «وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فٖى سَبٖيلِ اللّٰهِ» âyeti şühedai Bedr sebebiyle nâzil olmuştur.