Zilzâl Sûresi 6. Âyet
Medine · Cüz 30 · Sayfa 599
Bölük Bölük
يَوۡمَئِذࣲ يَصۡدُرُ ٱلنَّاسُ أَشۡتَاتࣰا لِّيُرَوۡاْ أَعۡمَٰلَهُمۡ ٦
O gün insanlar, amellerinin karşılığı kendilerine gösterilmek üzere bölük bölük çıkacaklardır
Elmalılı Hamdi Yazır meali
Anlamı
O gün insanlar, amelleri kendilerine gösterilsin diye bölük bölük çıkarlar.
Bir nükte
Elmalılı ‘sudûr’ kelimesinin, sudan dönüp gelmek anlamına geldiğini anlatır. İnsanlar kabirlerinden mahşere çeşit çeşit haller içinde çıkacaktır: Kimi yüz aklığıyla, kimi korku içinde, kimi bahtiyar, kimi bedbaht.
Düşün
O gün hangi halde olmak isterdin? Bugün buna ne katabilirsin?
Bu sade açıklama Elmalılı tefsirine dayanır; henüz bir ilim ehli tarafından gözden geçirilmedi.
Elmalılı Tefsiri
يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ اَشْتَاتًا o gün insanlar fırka fırka, muhtelif halde sudur edeceklerdir. -SUDUR, vürudün zıddıdır. VÜRUD, suya gitmek olduğu gibi sudurda sudan dönmektir. Ta’biri âharle vârid gelen, sâdir giden demektir. Ya’ni varmış oldukları yerden dönüp çıkacaklar, kabirlerinden mevkıfe, mahşere doğru muhtelif surette fırlıyacaklar, kimisi yüz aklığıyle kimisi yüz karasıyle, kimisi selâmet, kimisi korkular, dehşetler içinde, kimisi binidli, kimisi yayan, kimisi serbes, kimisi zencirlerle mukayyed, hasılı kimisi bahtiyar, kimisi bedbaht, yâhud İbni Abbastan merviy olduğu üzere «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ اُنَاسٍ بِاِمَامِهِمْ» mucebince her dîn ve millet sahibi ayrı olarak kendi önderleri arkasında, yâhud «وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادٰى كَمَا خَلَقْنَاكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍ» buyurulduğu üzere her ferd ilk yaradılışı gibi tek başına olarak, yâhud ba’zılarının kavlince aktara göre dağılmış olarak sâdır olacaklar. Yâhud mahşere vürud ettikten sonra kimisi kitabını sağından almış ashabı yemînden olarak Cennete gitmek üzere kimisi de kitabını solundan veya arkasından almış ashabı şimalden olarak Cehenneme gitmek üzere mahşerden ayrılacaklar لِيُرَوْا اَعْمَالَهُمْ amelleri kendilerine gösterilmek için -ki hayır veya şer her ne işlemişlerse ona göre cezasını almak üzere amellerini hakkıyle görsünler, defterleriyle mizanlariyla hisablarına vâkıf olsunlar. Bu ma’na sudurün mahşere doğru olmasına nazarandır. Mahşerden sudure nazaran ise hayır veya şer her ne ise amellerin cezasını görsünler, ya’ni ehli Cennet Cennete, ehli Cehennem Cehenneme girsinler demek olur.