Kâria Sûresi 1. Âyet

Elmalılı Tefsiri

اَلْقَارِعَةُ O karia - o çarpacak belâ, ya’ni Kıyamet. Çünkü Karia, kar’ıdan müştaktır. «ق ر ع» maddesinden karı’, şiddetli bir ses çıkaracak derecede şiddetle dayanıp çarpmaktır. «قَرَعَ بِالْعَصَا= sopayı başına çaldı.» Tokmak ma’nasına mıkraa, kapı çalmak ma’nasına kar’ı bab, kılıçla çarpışmak ma’nasına «تَقَارَعَ بِالسُّيُوفِ» bundandır. Bu suretle çarpan her şeye karia, cem’ınde kavari’ denilir. Sonra dehrin başlara çarpan büyük hâdiselerine karia denilmiştir. Netekim «وَلَا يَزَالُ الَّذٖينَ كَفَرُوا تُصٖيبُهُمْ بِمَا صَنَعُوا قَارِعَةٌ» buyurulmuştur. Kur’anın inzar âyetlerine de «قَوَارِعُ قُرْاٰنٍ» ta’bir olunur. Bilhassa «لام» ile Elkaria da Elhakka gibi Kıyametin isimlerinden olmuştur. Ki mebdei nefhai ûlâ, müntehası fasli kazadır. Bu tesmiyenin sebebinde de bir kaç vecih söylenmiştir:

1- Nâsın akıllarını alacak, ödlerini patlatacak olan sayhai ûlâdır «وَنُفِخَ فِى الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِى السَّمٰوَاتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ» buyurulduğu üzere sa’k nefhasında olacaktır «مَا يَنْظُرُونَ اِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً» buyurulması da bunu te’yid eyler.

2- Âlemin tahribi zamanında ecramı ulviyye ve süfliyyenin şiddetle çarpışacaklarından dolayıdır.

3- Karia insanları ehval ve efza’ ile çarpan demektir. Bu ise Semada infitar ve inşikak, Şems-ü kamerde tekvir, kevakibde intisâr, dağlarda dekk-ü nesf, Arzda tayy-ü tebdil iledir. Bu Kelbînin kavlidir. 4- Hak düşmanlarını hızy-ü azâb ve nekâl ile çarpacağından dolayıdır ki bu da Mukatilin kavlidir. Ba’zı muhakkıkîn demiştir ki bu Kelbînin kavlinden evlâdır. Çünkü «وَهُمْ مِنْ فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ اٰمِنُونَ» buyurulmuştur. Maamafih bu Sûrede gelecek beyan ile iktifa olunmak daha muvafıktır.