Kalem Sûresi 16. Âyet

Elmalılı Tefsiri

سَنَسِمُهُ عَلَى الْخُرْطُومِ yakında biz onu o hortumunun üzerinden damgalayacaığız - burada burun yerine hortum ta’bir edilmesi yukarıda mukadder olduğunu söylediğimiz kibr-ü gurur fi’line işarettir. Burunu büyümek, burun şişirmek gibi kibr-ü gururdan kinayedir. Sonra hortum fil ve hınzîr burunlarında kullanıldığı ve yüze, buruna damga ve dağ en çirkin şeyler olduğu için bu ta’birde büyük bir tezlil vardır. Onun için Resulullah hayvanatın bile yüzlerinden damgalanmasını nehiy buyurmuştur ve yapana la’net eylemiştir. Yüzde burun ise en önde olduğu için en göze batan, ilk sakınılması lâzım gelen ve ızzet-ü hamiyyet nişanesi sayılan ve ondan dolayı en muhterem secde mevzi’i olan bir uzuvdur. Hattâ ba’zıları cemal burundadır demişlerdir ki şâirin şu beyti bundandır: وحسن الفتى فى الانف والانف عاطل فكيف اذا ما الخال كان له حليا Hasılı hortumunu dağlamak, damgalamak burnunu kırmak ta’birimizde olduğu gibi son derece tezlilden kinayedir ki ne keyfiyyetle olursa olsun, gerek maddî olsun gerek ma’nevî, gerek dünyevî olsun gerek uhrevî. Maamafih burada evvelâ dünyevî cihet anlatılmak üzere buyuruluyor ki