Hümeze Sûresi 2. Âyet

Elmalılı Tefsiri

اَلَّذٖى ilh... -Müfreddir. Fakat ma’rife olduğundan nekire olan «كل» ün sıfatı olamaz. «كل» den bedel yâhud zemm üzere mansubdur. Demekki veyl ile hukmün asıl hedefi, ve kelâmın sevkinden asıl maksad budur. Gammazlığa, lemmazlığa sâık olan sebeb ve ıllet de bu demekdir ki جَمَعَ مَالًا bir mal toplamıştır.- İbni Âmir, Hamza, Kisa’î Ebu Ca’fer, Revh Halef ve A’meş, mîmin teşdidiyle tef’il babından «جَمَّعَ» okumuşlardır ki bunda teksir ma’nası olduğundan şöyle demek olur: şuradan buradan bir mal biriktirmiştir 2. وَعَدَّدَهُ ve hep onu saymaktadır. -Ya’ni o malın hukukunu: nereden gelip nereye gitmesi lâzım geleceğini, onunla ne gibi hayırlar yapabileceğini düşünmiyerek işi gücü sade onun sayısını zabt edip çoğaltmak ve ona güvenmektir. Yâhud etrafındakilere sade onu saydırıp onunla iftihar etmek o suretle gözleri malda işleri güçleri gammazlıkta olan hümeze lümeze güruhunu başına toplıyarak kendini onlara tanıtmak, başlarına geçmektir. Çünkü o hümeze lümeze güruhunun çoğunun malı olmamakla beraber emeli gammazlıkla mal toplamak olduğundan öylelerinin başına toplanır ve onu sayarlar. Ve bu ma’naya, işaret için olmalıdır ki «اَلَّذِى» müfred olarak «كُلِّ» den bedel yapılmış «اَلَّذٖى جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ» denilmemiştir. Sonra da bunların cem’iyyetine tenbih için «عَلَيْهِمْ» diye cem’i zamiri gönderilmiştir. Maamafih «اَلَّذِى» her biri i’tibariyle de müfred getirilmiş olmak melhuzdur. Zira nekireye muzaf olan kül, külli ifradîdir. Bunlar niçin böyle yapar?. Zira