Hac Sûresi 36. Âyet

Elmalılı Tefsiri

وَالْبُدْنَ bedeneleri de - o bedenlileri ya’ni En’amın iri gövdelilerini ki hareme ihda olunan develerdir. «اَلْبَدَنَةُ عَنْ سَبْعَةٍ وَالْبَقَرَةُ عَنْ سَبْعَةٍ» hadîsi şerifi mucebince sığır da deve gibi yedi kişiden kurban edilmek caiz olduğu cihetle şer’an sığırlar dahi bedene cinsinden ma’duddur. جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَآئِرِ اللّٰهِ sizin için Allah şeâirinden kıldık - ya’ni Allahın size teşri’ ettiği dinin tecelliyatını iş’ar için alâiminden kıldık لَكُمْ فٖيهَا خَيْرٌ sizin için onlarda hayır vardır. - Balâda iş’ar olunduğu üzere dinî dünyevî menfeat vardır. فَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا صَوَآفَّ Binaenaleyh onlar dikili iken üzerlerine ismullahı, zikrediniz - ya’ni ismullahı zikrederek kurban ediniz. Bu suretle kurban deveye mahsustur. Deve ayakta iken elinin biri bağlanıp gerdanından boğazlanır ki buna nahır tesmiye edilir. Maamafih çene altından zebhi de caizdir. Sığır ve koyun, keçi ise yatırılıp üç ayağı bağlanarak zebh olunur. Nehır veya zebihte ismullahın zikri de «بِسْمِ اللّٰهِ وَاللّٰهُ اَكْبَرُ اَللّٰهُمَّ مِنْكَ اِلَيْكَ» denilmektedir ki « Allahın İsmile, Allah en büyük, ya Allah senden ve sana» demektir. فَاِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا Binaenaleyh yanları yere düştüğünde - ki ruhu çıkmıştır. فَكُلُوا مِنْهَا Artık onlardan yiyiniz - ya’ni her şeyini değil, yenilmesi caiz olan ba’zı aksamından yiyiniz وَاَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ kanaatkâra ve dilenene it’am da ediniz كَذٰلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ biz onları size böyle teshıyr ettik - o iri hayvanları böyle müsahhar kıldık لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ o teshıyr her istediğinizi yapasınız diye değil, şükredesiniz diyedir. Bir o hayvanların iriliklerine bir de insanın küçüklüğüne bakmalı da ma’neviyyetin karşısında maddiyyetin nasıl zebun kaldığı görmeli ve Allah tealânın insana verdiği ni’met ve kudretin kadrini bilmeli de Allaha şükretmelidir.

Muhyiddini Arabî Hazretleri demiştir ki: Mina kurban mahalli kılınmıştır. Nahır Minada olur. Mina ümniyyeye irmektendir. Zira meşru’ Münâya iren gayeye irmiş demektir. Ve Kurbanları nahırde insanî ecsamın tagaddisi için hayvanî cisimleri tedbirden ruhlarını itlâf vardır ki onlar tefrık olunurken ruhları nazar eder. O bedenleri deve, sığır olarak tedbir ettikten sonra insanî olarak tedbir eylerler. Bu bir dakık mes’eledir ki Allah basiretlerini tenvir etmiş olan ehlullahdan maadası tefettun edemez اه. Buna nasıl şükretmeli?