En'âm Sûresi 9. Âyet

Elmalılı Tefsiri

وَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَكًا biz onu -o gönderdiğimiz Peygamberi beşer değil, dedikleri gibi- Melek yapsa idik لَجَعَلْنَاهُ رَجُلًا mutlak onu bir recül yapar, bir erkek suretine koyar da gönderirdik -nasıl ki Resulullaha da Cibril çok def’a «دحية الكلبى» suretinde temeessül ederek inerdi. Ba’zan da Peygamberle beraber Sahabeye de gayet beyaz elbiseli ve çok siyah saçlı bir adam suretinde zuhur ederdi, üzerinde hiç bir sefer alâimi görünmez ve Sahabeden hiç biri de tanımazdı. Vahiy hadîslerinde «واحيانا يتمثل لى الملك رجلًا» buyurulduğu ma’lûmdur. Cibrilin bir a’rabî suretinde geldiği: iymanı, islâmı, ıhsanı, suâl ederek binâi islâmı ta’lim ettiği de meşhurdur. Ve nasıl ki Hazreti Meryeme «bir beşeri seviy» suretinde temessül etmiş idi. Kezalik Hazreti İbrahime ve Hazreti Lûta Melâike müsafir suretinde gelmişlerdi.

Burada «لَجَعَلْنَاهُ رَجُلًا» buyurulması şayanı dikkattir. Bununla Melekin kadın suretinde gönderilmesi ıhtimali bulunmadığı bilhassa anlatılmıştır. Zira bu kâfirler Melâikeyi inas tehayyül ediyorlardı. Bu gibi akaidi batıladan nehy-ü tahzir için gönderileceği mevzuıbahs olan Melekin kadın suretinde gönderilmesi ise o zehabı tervic demek olacağından muhalifi hikmet bir tenakuzı fi’lî olurdu. Melekler hakikatte onların hayalleri gibi dilber kızlar değildir. Hattâ onlara karşı inas suretinde temessülleri bile muhtemil değildir. Buna işareten buyurulmuştur ki: Peygamberi melek gönderecek olsa idik her halde bir erkek sûretine kor da gönderdik وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِمْ مَا يَلْبِسُونَ ve şimdi onların yaptıkları telbisi o zaman da biz kendilerine yapmış olurduk; onları aynı işkâl-ü iltibasa ziyadesiyle düşürmüş bulunurduk.» -Şimdi Peygamber, beşer olduğundan dolayı kendilerine mümasil göstererek «مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ» diye telbis-ü inkâra kalkışan kâfirler, o zaman da Meleki insan sûretinde görecekler ve ona «biz senin Melek olduğunu ne bilelim sen de bizim gibi bir beşersin» diyeceklerdi. Melek olduğuna inanmıyacaklar, istidlâlâtını dinlemiyecekler. Risaletini kabul ve tasdik etmiyeceklerdi. Fazla olarak bu şüphe ve işkâl yalnız onların telbisleri olmakla kalmıyacak Allah kendilerini böyle bir iltibas karşısında bulundurmuş olacaktı. Ya Muhammed,