Bakara Sûresi 146. Âyet

Elmalılı Tefsiri

اَلَّذٖينَ اٰتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ bizim kendilerine kitab verdiğimiz, kitabı okumak nasıb eylediğimiz o ehli kitab uleması يَعْرِفُونَهُ o Peygamberi bilmez değillerdir, onu tanırlar, onun o Peygamber olduğunu كَمَا يَعْرِفُونَ اَبْنَآءَهُمْ tıpkı oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar, bilirler وَاِنَّ فَرٖيقًا مِنْهُمْ ve bunların bir kısmı لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ hiç şüphesiz bile bile hakkı ketmederler. -Burada Peygambere hıtab zamirile «يَعْرِفُونَكَ» buyurulmayıp da gıyabe iltifat ile «يَعْرِفُونَهُ» buyurulmasında dakik bir kaç nükte vardır: Evvelâ: bu âyet cenabı Allah tarafından sureti gıyabda ve bîtarafâne bir şehadeti ifade eder. Saniyen, Tevratta Hazreti Musaya benzer bir Peygamber diye tavsif buyurulmuş olduğu için ötedenberi Ehli kitab tarafında Hatemül’enbiya lâmı ahd ile «اَلنَّبِىُّ =ennebiy» yani o Peygamber diye yadedilirdi, böyle ma’ruf idi «o» dedikleri zaman bunu anlarlardı. Ancak onun Hazreti Muhammed olduğunu gösterecek bir beyyineye, kat’î bir delile ihtiyac vardı, Hazreti Muhammedin getirdiği âyâtı beyyine ve mucizatı vazıha ile bu da bihakkın te’min edilmiş idi ve bunların karşısında bilhassa o zamanki ulemayı Ehli kitabın hiç bir veçhile şekk-ü şüphesi kalmamıştı ve bunu evlâdlarını bildikleri gibi kat’î bir surette biliyorlardı. Netekim Hazreti Ömer Abdullah ibni Selâm Hazretlerine bunu sorduğu zaman «ben onu oğlumu bildiğimden daha ziyade bilirim, çünkü onda hiç şekk-ü şüpheye mahal yoktur, fakat evlâdıma gelince ne bileyim belki validesi hiyanet etmiş olabilir» demişti. Bunun üzerine Hazreti Ömer de müşarunileyhin başını öpmüştü. İşte «يَعْرِفُونَهُ» buyurulmasında bu nüktei ma’rufiyete ve «o Peygamber» unvanına büyük bir telmih vardır. Bu âyet bilhassa şunu da isbat ediyor ki sadece bilmek, sırf kalbî olan ilm-ü marifet imana kâfi değildir, imanı şer’î için iz’an-ü inkıyad ve bundan başka hakkı ketmetmeyib zahiren ıkrar ve i’tiraf eylemek dahi lâzımdır. İmanın kökü bir keyfiyeti kalbiye olmakla beraber onun mu’teber bir iman olması o kökün bir manii mücbir bulunmadıkça zahirde intişarına mütevakkıftır. Ehli kitab uleması o Peygamberi kalben pek iyi tanıdıkları halde mü’min olamamışlar bilâkis bile bile ketmi hak ettiklerinden avamdan daha ziyade mezmum ve makduh keferi muanidinden olmuşlardır.

Ey risaleti bu kadar sabit ve müberhem olan resulü ekmel: ١٤٧ اَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرٖينَ ١٤٨ وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلّٖيهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ اَيْنَ مَاتَكُونُوا يَاْتِ بِكُمُ اللّٰهُ جَمٖيعًا اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَىْءٍ قَدٖيرٌ

Meali Şerifi